Туул голыг хамгаалах асуудлаар Хан-Уул дүүргийн ИТХ-тай оролцооны гэрээ байгуулав

2017 оны 4 дүгээр сарын 18-ны өдөр Хөвсгөл далайн эзэд хөдөлгөөн, Шинэ суурьшил эрүүл аюулгүй орчин, Байгаль орчны сэтгүүлчдийн сүлжээ ТББ-ууд Хан-Уул дүүргийн Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын дарга Б.Цэрэнтэй уулзан оролцооны гэрээг байгуулж Туул голыг хамгаалах талаар хамтран ажиллахаар боллоо.

Таван ханатаар үнэлэгдсэн байгалийн баялаг

Б.ЭНХЗАЯА

Төв аймгийн Заамар сум. Алтыг нь ухсан уурхайн тоо, олборлосон алтны хэмжээгээр нь тооцвол Монголын хамгийн баян, хөгжингүй сум болчихоор байлаа. Харин өнөөдөр тэд газрын доорх баялгаа таван ханатай гэрээр л наймаалцаж байна.

6es0dkt3h2am63e6rft9b3ug9r_b
Байгалийн баялаг ард түмний өмч хэмээн тунхагласан Үндсэн хуулийн заалттай монголчууд өнөөдөр таван ханатай гэрээр л баялгаа “худалдаж” сууна. Төв аймгийн Заамар сум. Уул уурхайн салбарын хамгийн их хамааралтай, нэгэн цагт Монгол Улсын төсөвт үнэлэхүйц хөрөнгө оруулж байсан нутгийнхан. Алтыг нь ухсан уурхайн тоо, олборлосон алтны хэмжээгээр нь тооцвол Монголын хамгийн баян, хөгжингүй сум болчихоор байлаа. Харин өнөөдөр тэд газрын доорх баялгаа таван ханатай гэрээр л наймаалцаж байна. Үүнд уул уурхайн компани, орон нутгийн удирдлагууд, иргэд бүгд буруутай, бас буруугүй. Уул уурхайгаас хэт хамааралтай болсон улс мөртлөө байгалийн баялгийн засаглалыг өнөө хэр хөгжүүлж чадаагүй байгаагийн л илрэл юм. Монгол хүн газрын доорх баялаг хүртэх эрхийг эдлэх үндсэн боломж нь орон нутгийн хөгжлийн гэрээ юм.

Заамар сумын хувьд алт олборлодог томоохон компаниудын олонх нь ийм гэрээг хийжээ. Сайн хэрэг. Харин үр өгөөж нь баян, ядуу хэнд ч хамаагүй таван ханатай гэр, сайн муу сурдаг хэн ч хамаагүй сургалтын төлбөр өгдөг жишиг тогтжээ. Өнгөрсөн жил 100 гаруй хүнд гэр олгосон байх юм. Одоо бүр мянгат малчин айл хүртэл гэр хүлээдэг болсон гэж байна. Ийм хийдэлтэй үйл ажиллагааг хэрхэн засч залруулах зорилгоор Байгалийн баялгийн засаглалын хүрээлэнгээс Заамар суманд үйл ажиллагаа явуулдаг компаниудаас нэгийг сонгож, орон нутгийн хөгжлийн гэрээнд нь судалгаа хийжээ. Судалгааны дүнг орон нутгийн удирдлагууд, иргэдэд танилцуулж хэлэлцүүлэв.

5sjmakflqlifskpc1jsb5shtit_b

Судалгааны багийнхан Заамар суманд олон жил үйл ажиллагаа явуулсан “Уулс заамар” компанийг сонгон нийгмийн хариуцлагын гэрээнд нь орон нутгийн иргэд хэр сэтгэл хангалуун байдаг, ямар шийдвэр харилцааг шаарддаг зэрэг олон талт судалгааг хийсэн байна. Тус компанийн хувьд нийгмийн хариуцлагын гэрээний хүрээнд иргэдэд оюутнуудын сургалтын төлбөр, гэр, нүүрс олгодог юм байна. Мөн төрийн зарим байгууллагад тоног төхөөрөмж хандивлах, засвар үйлчилгээг ч санхүүжүүлдэг тухай тайланд дурджээ. Өнгөрсөн жилийн гэрээний гүйцэтгэлээс зарим ажлууд дутуу байгаа гэнэ. Өнгөрсөн жилийн хувьд 20 га талбайд техникийн, 38 га талбайд биологийн нөхөн сэргээлт хийж төлөвлөгөөгөө давуулан биелүүлсэн гэж сумын байгаль хамгаалагч ярилаа. Тиймээс 2017 оны нийгмийн хариуцлагын гэрээг энэ сарын эхээр орон нутагтай байгуулжээ.

Орон нутгийн хөгжлийн гэрээг ямар учраас байгуулдаг тухай судалгаанд оролцсон иргэдийн олонх нь компани үйл ажиллагаагаа тогтвортой явуулахын тулд гэж хариулсан байна. Хэдий тийм гэж харж болох ч үндсэн гол шалтгаан бол орон нутгийн иргэдийн эрх ашгийг хамгаалсан, орон нутгийг хөгжүүлэхэд чиглэсэн байх ёстой. Багагүй хувь нь Заамар сумын захиргаагаар өөрсдийн үйл ажиллагааг хамгаалуулах шалтгаан болдог гэж үзсэн байна. Өнөөдрийн хууль эрхзүйн зохицуулалтаар орон нутгийн гэрээг байгуулахдаа тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч нь дэд бүтэц хөгжүүлэх, ажлын байр нэмэгдүүлэх зэрэг тодорхой хэдэн үүргийг хүлээдэг. Харин орон нутгийн нийгмийн хариуцлагын гэрээг орон нутгийн хөгжилд санхүүжилтийн дэмжлэг үзүүлэх нь зүйтэй гэж үздэг нь судалгаагаар тогтоогдов. Олон улсын жишигт орон нутгийн хөгжлийн гэрээг компани болон нөлөөлөлд өртөх иргэд хоорондоо байгуулдаг. Харин манайд орон нутгийн захиргаа иргэдийг төлөөлөн байгуулдаг бичигдээгүй хууль нэгэнт тогтсон. Эдгээр нь цаанаа сөрөг үр дагавартай байдгийг мэргэжлийн хүмүүс онцолдог. Тэгвэл энэ тухайд Заамар сумын иргэд гурвалсан гэрээ байгуулах нь зүйтэй гэж үзжээ. Тодруулбал, Заамар сумын захиргаа, уул уурхайн компани, иргэдийн хооронд. Түүнчлэн бас тодорхой хэсэг иргэд компани болон нөлөөлөлд шууд болон шууд бусаар өртсөн нутгийн иргэдийн хооронд хийвэл зохистой гэсэн байна.

Тэгвэл гэрээний нэг тал болох Заамар сумын захиргаа өөрсдөө гэрээний үүргээ хэр зэрэг биелүүлдэг вэ гэдэгт нөхөн сэргээлтэд хяналт тавихад иргэдийн оролцоог нэмэгдүүлэх ажил туйлын хангалтгүй. Байгаль орчны нөлөөлөх байдлын үнэлгээ, байгаль орчны хамгаалах төлөвлөгөө хангалтгүй. Нөхөн сэргээлт хийгээгүй бол үйл ажиллагааг зогсоох арга хэмжээ авах хуулийн заалт хэрэгждэггүй, компанийн нийгмийн хариуцлагын гэрээний хүрээнд хийсэн ажлыг иргэдэд тухай бүрт нь танилцуулдаггүй гэж дүгнэсэн байна. Түүнчлэн “Уулс Заамар” компанийн үйл ажиллагаа, нийгмийн хариуцлагын гэрээний хэрэгжилт хангалтгүй гэж судалгаанд оролцогчдын дийлэнх нь үзжээ. Судалгаанд оролцсон олон хүн гэрээтэй холбоотой мэдээллүүд хаалттай гэдгийг онцолжээ. Нэг үгээр орон нутагт байгуулагдаж буй гэрээ үндсэн үүргээ биелүүлж чаддаггүй, орон нутгийн иргэд ил тод байдлыг хүсдэг. Таван ханатай гэр, сургалтын төлбөр, нүүрс төдийхнөөр байгалийн баялгаа үнэлдгийг зогсоож, орон нутгийн хөгжилд даацтай хувь нэмэр оруулах бүтээн байгуулалт шаардлагатай гэж үздэг болох нь тогтоогдсоныг судалгааны багийнхан онцолж байв.

Орон нутгийн өнгөрсөн сонгуулиар Заамар суманд удирдлагын шинэ баг гарч ирсэн байна. Сумын удирдлагууд Байгалийн баялгийн засаглалын хүрээлэнгээс хийсэн судалгааг ишлэл болгон цаашдын үйл ажиллагаандаа хэрэгжүүлэхээ амлав. Түүнчлэн 2017 оны хамтын ажиллагааны гэрээг ч эргэж харах, ард иргэд, орон нутгийн хөгжилд шаардлагатай зүйл заалтуудыг шинээр нэмэх, засч залруулах зүйлүүд байгааг ч онцоллоо.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

Б.Баярмаа: Уул уурхайн ил тод байдал, иргэдийн эрхийн асуудлыг орхигдуулсан

5vb1ra8g0mjp4v1lmag7kcuuaf_bБ.ЗАЯА
Монгол Улсын эдийн засгийн гол хөшүүрэг болсон уул, уурхайн салбарын анхны бие даасан Уул уурхайн тухай хуулийн төслийг албаныхан боловсруулжээ. Хуулийн төслийн хэлэлцүүлэг энэ өдрүүдэд салбарынхны дунд өрнөж байна. Хуулийн үзэл баримтлал, үндсэн заалтууд өнөөгийн уул уурхайн салбарт үүсээд буй нөхцөл байдлыг хэрхэн зохицуулсан талаар “Төлсөн авснаа нийтлэ”

/ТАН/ эвслийн зохицуулах зөвлөлийн гишүүн, “Хөвсгөл далайн эзэд хөдөлгөөн” ТББ-ын тэргүүн Б.Баярмаатай ярилцлаа.

-Уул уурхайн тухай хуулийн төслийн хэлэлцүүлэг байгаль орчны иргэний нийгмийн байгууллагынхны дунд өрнөсөн. Та бүхний тавьдаг шаардлага энэ хуульд хэрхэн тусгагдсан тухай ярилцлагаа эхэлье?

-Анхны хэлэлцүүлгийг хийгээд хуулийн төсөлтэй танилцах үед хуулийн зорилтоос эхлээд хуулийн нэр томъёог ойлгомжтой, тодорхой болгох олон асуудал харагдаж байна. Хуулийн зорилтод хүрээлэн буй орчинд сөрөг нөлөө багатайгаар уул уурхайг хөгжүүлнэ гэсэн байгаа. Үүнд орхигдсон асуудал бол нутгийн иргэдийн эрх юм. Уул уурхайн үйл ажиллагаа явуулахад хамгийн түрүүнд байгаль орчноос гадна тэнд амьдарч байгаа нутгийн иргэдийн эрүүл аюулгүй орчинд амьдрах, оршин суух, эдийн засаг, нийгмийн эрх хөндөгддөг. Эдгээр эрхийг яаж хамгаалах, эрх нь зөрчигдсөн тохиолдолд яаж сэргээх, хохирлыг нь хэрхэн нөхөн төлөх гэдэг уул уурхайтай холбоотой маш том асуудал. Энэ нь Монголд олон жил шүүхийн шатанд явж байдаг. Тогтвортой хөгжлийн гол үзэл баримтлал бол байгаль орчин, эдийн засаг, нийгмийн асуудлыг эн тэнцүү авч үзэх байдаг. Нийгмийн асуудал дотор нутгийн иргэдийн эрх бий. Хуулийн зорилтод энэ чухал асуудлыг орхигдуулсан гэж харахаар байна.

-Хууль иргэн бүрт ойлгомжтой бичигдэх ёстой. Гэтэл нэр томъёоноос эхлээд ойлгомжгүй зүйлүүд байна гэв үү?

-Эхний байдлаар нь харахад Ашигт малтмалын хуультайгаа давхардсан, зөрчилдсөн, нийцүүлэх шаардлагатай зүйлүүд их байна. Хуулийн нэр томъёо нийтэд ойлгомжтой, нэг мөр ойлгогдохоор байж энэ харилцааг зохицуулдаг. Тухайлбал, нөлөөллийн талбай гэдгийг үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагаа зогссоны дараа нөлөөлөлд өртөх талбай гэж үзсэн. Нөлөөлөл гэдэг хайгуулаас эхлээд нэг хүрз зоох, нэг өрөм хийхэд ч үүсч байдаг. Гэтэл үйлдвэрлэл зогссоны дараа нөлөөлөлд өртөх талбайн хэсгийг нөлөөллийн талбай гэж үзээд, уул уурхайн үйлдвэрлэлийн явцад үүсч байгаа асуудлыг нөлөөлөлд авч үзэхгүй юм уу гэсэн асуулт гарч ирж байна. Анхаарал татаж буй өөр нэг зүйл гэнэтийн хаалт гэж байгаа. Уул уурхайн бүтээгдэхүүний үнэ ханш унасан, давагдашгүй хүчин зүйл тохиолдсон, аж ахуйн нэгж дампуурсан үед үйл ажиллагаа зогсоосныг гэнэтийн хаалт гэж тодорхойлсон. Үүнээс үзэхэд гэнэтийн хаалт хийсэн тохиолдолд уул уурхайгаас үүссэн байгаль орчны болон нутгийн иргэдийн эрхийг хөндсөн асуудлыг хэн хариуцаж үлдэх вэ гэдэг нь тодорхойгүй байна. Дампуурсан тохиолдолд эрсдлийн сангаас мөнгийг нь гаргана гэсэн байгаа. Магадгүй цацраг идэвхт ашигт малтмалын үйлдвэрлэл явж байгаа уурхайд газар хөдөлвөл түүнээс үүссэн байгаль орчин болон нутгийн иргэдэд үзүүлсэн хохирол, нөлөөллийг хэн хариуцах нь ойлгомжгүй. Бас хадгалах тусгай зөвшөөрөл гэж шинэ нэр томъёо орж ирсэн. Зах зээлийн таатай нөхцлийг хүлээх үеийг хадгалах тусгай зөвшөөрөл гэж байгаа. Шинээр тусгай зөвшөөрөл өгөхдөө таван жилийн хугацаатай, сунгах хугацаа таван жил, нийтдээ 10 жилийн хугацаанд хадгалах тусгай зөвшөөрөл гэж явах нь. Лицензтэй компанийг аль болох хурдан үйл ажиллагаа явуулж эдийн засгийн үр ашиг авчрах ёстой гэсэн шахалт шаардлага нийгмийн зүгээс байдаг. Гэтэл ажлаа хийхгүй, зах зээлийн таатай нөхцөл бүрдэхийг хүлээж байна гээд цаг хожих боломжийг олгож байна уу. Ийм үед компанийн хуулиар хүлээсэн үүргүүд нь яах вэ. Гэтэл хадгалах тусгай зөвшөөрөлтэй гээд үүргээсээ ухрах нөхцлийг хангаж болох уу гэдэг болгоомжлол гарч байна.

-Уул уурхайн салбарт үүссэн гол асуудал бол ил тод байдал. Та бүхэн ч энэ талаар байнга дуу хоолойгоо гаргадаг. Хуулийн төсөл ил тод байдлыг хэрхэн тусгасан бол?

-Монгол Улсын хувьд өнөөг болтол олборлох салбарын ил тод байдлын стандартыг хангахгүй байгаа зүйл гэрээний ил тод байдал. Хөрөнгө оруулалтын гэрээ, бүтээгдэхүүн хуваах гэрээ, орд ашиглах гэрээ, орон нутгийн хөгжлийн гэрээ гээд үндсэн гэрээнээс гадна туслах олон гэрээ бий. Энэ бүхнийг ил тод болгох ёстой. Үндсэн гэрээ эх хувиар ил байх ёстой. Үндсэн гэрээнд хавсарган орж байгаа хавсралт гэрээ, өөрчлөлт орсон тохиолдолд гэрээний нэмэлт өөлчлөлт ил байх ёстой. Гэрээний заасан үүргийг талууд хэр зэрэг хэрэгжүүлж байна гэдэг гүйцэтгэлийн тухай мэдээлэл ч тэр. Хуульд гэрээтэй холбоотой юу ил байх ёстой гэдэг дээр аж ахуйн нэгж тусгай зөвшөөрөл эзэмшигчийн хүлээх үүрэг дотор гэрээний талаарх мэдээлэл маш бүрхэг орсон байна.

-Одоогоор нэмэлт өөрч­лөл­түүд оруулах шаард­лагатай гэж ойлгож болох нь ээ. Хэлэлцүүлгийн шатанд явж байгаа учраас та бүхний тавьж буй шаардлагууд тусгагдах болов уу?

-Хуулийн үзэл баримтлалыг үзэхэд авлигыг бууруулах, ил тод нээлттэй байдлыг хангах, уул уурхайн хариуцлагатай байдлыг бий болгох гэсэн. Зарчмууд нь суусан мөртлөө хууль түүнийг хангах заалтууд, механизм ерөнхий байдлаар суучихаж гэж харагдаж байна. Энэ удаад хуулийн төсөл ил тод байдлыг хэрхэн хангасныг авч үзсэн. Дараагийн удаад үзэл баримтлал, байгаль орчны нөхөн сэргээлт зэргээр хэсэгчилж хэлэлцэх шаардлагатай гэж ТАН эвслийн зүгээс үзэж байгаа. Монгол Улсад уул уурхайн салбар тэргүүлэх салбар болоод явж байна. Үнэхээр ингэж хэлсээр ингэж бодлого гаргасаар байгаад уул уурхайгаас эдийн засаг, улс төр зэрэг гол бүх зүйлээ хамааралтай болгочихсон. Энэ хамаарал бүхий салбарыг зохицуулах хууль нь маш тодорхой гарч байж оролцогч бүх талуудын харилцаа, маргаан зөрчлийг зохицуулахуйц хэмжээнд бичигдэх ёстой.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

2017.02.01. УИХ-ын өргөдлийн байнгын хороо Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн сайд Ц.Дашдоржийн мэдээллийг сонсов

2017 оны 2 дугаар сарын 1-ний өдөр Улсын Их Хурлын Өргөдлийн байнгын хорооны хуралдаанаар “Туул голын бохирдлын асуудлаар Монгол Улсын Засгийн газарт чиглэл өгөх тухай” 2016 оны 03 дугаар тогтоолын биелэлт, явцын талаар Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн яамны мэдээлэл сонслоо. УИХ-ын Өргөдлийн байнгын хорооны 2016 оны 03 дугаар тогтоолын хэрэгжилтийн танилцуулгыг Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн сайд Ц.Дашдорж хийв.

Уг тогтоол гарснаас хойш төрийн байгууллагууд асуудлыг бие бие рүүгээ түлхээд тодорхой ажлууд хийгээгүй нь Ц.Дашдорж сайдын хэлсэн үгнээс харагдаж байна. Хийгээгүй шалтгаанаа хуулиудаас болоод байна, лицензийн зохицуулалтыг тухайн аймаг, нийслэл өөрөө шийдвэрлэж байгаа нь тус яаманд хүндрэл учруулж байна, хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулснаар яам, газар болон Засаг дарга нар нэг тогтолцоо дор ажиллах боломж бүрдэнэ гэж тайлбарлажээ.

Өргөдлийн байнгын хорооны дарга Д.Сарангэрэл уг хуралдааныг дүгнэж, тусгай зөвшөөрөл олгохыг түр хугацаанд түдгэлзүүлэх, нөхөн сэргээлт хийгээгүй аж ахуйн нэгжийн эрхийг цуцлах зэрэг чиглэлүүд тусгагдсан Засгийн газарт чиглэл өгөх тухай Байнгын хорооны тогтоолын төслийг танилцуулж хуралдаанд оролцсон гишүүдийн олонхийн дэмжлэг авчээ.

2017-02-01-%d1%83%d0%b8%d1%85-%d1%8b%d0%bd-%d0%b1%d0%b0%d0%b9%d0%bd%d0%b3%d1%8b%d0%bd-%d1%85%d0%be%d1%80%d0%be%d0%be-%d1%83%d1%83-%d0%bd-%d1%81%d0%b0%d0%b9%d0%b4-%d0%b4%d0%b0%d1%88%d0%b4%d0%be%d1%80 2017-02-01-%d1%83%d0%b8%d1%85-%d1%8b%d0%bd-%d0%b1%d0%b0%d0%b9%d0%bd%d0%b3%d1%8b%d0%bd-%d1%85%d0%be%d1%80%d0%be%d0%be-%d1%83%d1%83-%d0%bd-%d1%81%d0%b0%d0%b9%d0%b4-%d0%b4%d0%b0%d1%88%d0%b4%d0%be%d1%80 2017-02-01-%d1%83%d0%b8%d1%85-%d1%8b%d0%bd-%d0%b1%d0%b0%d0%b9%d0%bd%d0%b3%d1%8b%d0%bd-%d1%85%d0%be%d1%80%d0%be%d0%be-%d1%83%d1%83-%d0%bd-%d1%81%d0%b0%d0%b9%d0%b4-%d0%b4%d0%b0%d1%88%d0%b4%d0%be%d1%80

“Хөвсгөл далайн эзэд хөдөлгөөн” ТББ Дэлхийн усны түншлэл сүлжээнд нэгдэв

2016 оны 12-р сарын 22-нд “Хөвсгөл далайн эзэд хөдөлгөөн” ТББ нь  Дэлхийн усны түншлэл сүлжээнд нэгдэн орж бүсийн зохицуулагч байгууллага болох Монголын усны түншлэл ТББ-ын гүйцэтгэх захирал ШУТИС-ийн профессор, техникийн ухааны доктор Д.Басандоржоос батламж гэрчилгээгээ гардан авлаа. Дэлхийн Усны Түншлэл нь усны нөөцийн хэрэглээ, менежмент, тогтвортой хөгжлийн асуудлыг шийдвэрлэх зорилготой 174 орны 3000 гаруй Түншлэгч байгууллагын ашгийн бус үйл ажиллагааны сүлжээ юм.

15621865_1811581505760935_3534581404104587093_n

УИХ-ын Өргөдлийн байнгын байнгын хороо эвдрэлд орсон газрыг нөхөн сэргээх, учирсан хохирлыг төлүүлэх асуудлыг хэлэлцэв

2016-12-21-1

Хэвлэлийн мэдээ

2016 оны 12 дугаар сарын 21-ний өдөр болсон Улсын Их Хурлын Өргөдлийн байнгын хорооны хуралдаанд Байгаль орчин, аялал жуулчлалын яамны Хүрээлэн буй орчин, байгалийн нөөцийн удирдлагын газар, Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн яамны Уул уурхайн бодлогын хэрэгжилтийг зохицуулах газар, Ашигт малтмал, газрын тосны газар, Мэргэжлийн хяналтын ерөнхий газрын Байгаль орчин, геологи, уул уурхайн хяналтын газар, Нийслэлийн байгаль орчны газар, Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх ерөнхий газар болон МБОИЗ ТББ-ын тэргүүн Б.Эрдэнэ, гүйцэтгэх захирал Г.Эрдэнэцолмон, Хөвсгөл далайн эзэд хөдөлгөөн ТББ-ын гүйцэтгэх захирал Б.Баттуяа, Шинэ суурьшил эрүүл аюулгүйн орчин ТББ-ын удирдах зөвлөлийн гишүүн Г.Отгонбаатар, Булаг шанд, гол мөрний эхийг хамгаалах сан ТББ-ын тэргүүн А.Оюунчимэг нар иргэдийн төлөөлөл болон оролцлоо.
Уг хуралдаанаар уул уурхайн улмаас эвдэрсэн газрын нөхөн сэргээлт, учруулсан хохирлыг нөхөн төлүүлэх асуудлыг хэлэлцэж Байнгын хорооны гишүүдээс гаргасан саналыг тусган энэ талаарх хууль тогтоомжийн хэрэгжилтийг хангах талаар Засгийн газарт чиглэл өгөх тухай Байнгын хорооны тогтоол хуралдаанд оролцсон гишүүдийн 78.6 хувийн дэмжлэг авсан.
Хуралдаанд Монголын байгаль орчны иргэний зөвлөлийн тэргүүн Б.Эрдэнэ байгаль орчны бохирдлын асуудлаар өргөдөл, гомдол ихээр ирүүлдгээс тоос шороо, газрын эвдрэлтэй холбоотой асуудал дийлэнхийг эзэлдэг, иймд аж ахуйн нэгжүүдийг түгээмэл тархацтай ашигт малтмал олборлох тусгай лицензийг хүчингүй болгож өгнө үү гэсэн хүсэлт гаргалаа. ХУД-ийн 13-р хорооны иргэн, Шинэ суурьшил эрүүл аюулгүй орчин ТББ-ын удирдах зөвлөлийн гишүүн Г.Отгонбаатар иргэдийг төлөөлж тус нутгийн газар нутагт нөхөн сэргээлт хийх нэрийдлээр газрыг ихээхэн сүйтгэж байгаагийн сацуу мал бэлчээрлэх газаргүй болгож буй тухай танилцуулж, холбогдох арга хэмжээ авч, нэн яаралтай шийдвэрлэж өгөхийг хүслээ. Хайргаа олборлочихоод огт нөхөн сэргээлт хийдэггүйгээс болж Бөхөгийн гол ширгэж, булаг шандууд дарагдаж, олборлолтын үйл ажиллагаанаас олон гүнзгий цөөрмүүд үүссэн. 2013 онд эдгээр цөөрмүүдийн нэгэнд Г.Отгонбаатарын есөн настай хүү унаж осолдон гай зовлон учирсан билээ.
Уул уурхайн үйл ажиллагааны их хэмжээний тэсэлгээний дуу чимээ, тоос шороо, газрын эвдрэл, гэмтэл хүн, малын эрүүл мэндэд сөргөөр нөлөөлж, ундны усны хомсдол үүсгэж эрүүл, аюулгүй орчинд амьдрах нөхцөлийг алдагдуулж байгаа тул хяналт шалгалт хийлгэх, буруутай этгээдэд хариуцлага тооцон, учирсан гэм хорыг арилгуулах, Гол мөрний урсац бүрэлдэх эх, ойн сан бүхий газар ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрөл олгохгүй байх, уул уурхайн тусгай зөвшөөрлийг цөөрүүлэх, бэлчээр нутгийг хамгаалах, байгаль орчныг нөхөн сэргээх, хуулийн хэрэгжилтэд хяналт тавих, эрх зүйн орчныг сайжруулах асуудлаар Хан-Уул дүүргийн 13 дугаар хороо болон Төв аймгийн Заамар сумын Хайлааст багийн 545 иргэд Өргөдлийн байнгын хороонд өргөдөл бичсэн юм.

 2016-12-21